Autor/ka
dokumentacji
Magdalena Doszla
Opis
Rzeźba „Awangarda” autorstwa Bronisława Kubicy powstała w 1968 roku w ramach I Biennale Rzeźby w Metalu w Warszawie. Zrealizowana została z metalu, zgodnie z założeniami Biennale, które promowało wykorzystanie materiałów przemysłowych oraz bezpośrednią współpracę artystów z robotnikami wolskich zakładów produkcyjnych. Celem wydarzenia było wprowadzenie nowoczesnych, abstrakcyjnych form rzeźbiarskich w przestrzeń publiczną, bez wydzielania dla nich odrębnych, instytucjonalnych ram ekspozycyjnych. Rzeźba funkcjonowała pierwotnie jako element szerszego programu artystycznego, osadzonego w dynamicznym, przemysłowym kontekście warszawskiej Woli. Z biegiem lat zarówno otoczenie urbanistyczne, jak i sposób użytkowania przestrzeni uległy znacznym zmianom. Obiekt został przeniesiony w nowe miejsce, a jego pierwotne znaczenie oraz związek z ideą Biennale stopniowo uległy zatarciu. Dziś „Awangarda” istnieje jako trwały element krajobrazu miejskiego, pozbawiony czytelnych odniesień do swojego genezy i programu artystycznego.
Autorska refleksja
„Awangarda” jest dla mnie przykładem dzieła, które utraciło swoją pierwotną, eksperymentalną siłę na rzecz codziennej neutralności. Umieszczona w przestrzeni pozbawionej wyraźnego kontekstu interpretacyjnego, bywa odbierana raczej jako anonimowa forma przestrzenna niż jako rzeźba o konkretnym rodowodzie artystycznym. Jej obecność nie prowokuje reakcji ani pytań – stapia się z otoczeniem, stając się elementem tła. W tym sensie niemiejsce tej realizacji polega na braku relacji: zarówno z użytkownikami przestrzeni, którzy mijają ją bez refleksji, jak i z własną historią awangardowego gestu. Rzeźba pozostaje fizycznie obecna, lecz symbolicznie wycofana, zawieszona pomiędzy przeszłą ambicją a współczesną obojętnością.
Statement
Rzeźba „Awangarda” Bronisława Kubicy, zrealizowana w 1968 roku w ramach I Biennale Rzeźby w Metalu w Warszawie, jest świadectwem modernistycznych ambicji wprowadzania sztuki awangardowej do przestrzeni codziennej. Dziś, pozbawiona kontekstu narracyjnego i instytucjonalnego, funkcjonuje jako element niemiejsca — przestrzeni, w której pierwotne znaczenie dzieła zostało wchłonięte przez rutynę i urbanistyczne przekształcenia.
