Autor/ka
dokumentacji
Agata Kołacz
Opis
Mural „Narciarka” znajduje się na ścianie wiaduktu kolejowego w rejonie Grzegórzek w Krakowie, w przestrzeni udostępnionej artystom w ramach inicjatywy KRK Walls. Obecna forma pracy jest efektem interwencji instytucjonalnej i stanowi drugą odsłonę pierwotnej realizacji. Pierwsza wersja muralu, namalowana w październiku 2025 roku, przedstawiała striptizerkę i była częścią cyklu, w którym artystka podejmuje temat stygmatyzacji kobiet pracujących seksualnie oraz mechanizmów odbierania im podmiotowości. Praca utrzymana była w kampowej, trashowej estetyce i ukazywała kobiece ciało jako narzędzie emancypacji, a nie uprzedmiotowienia. Interwencja zarządcy przestrzeni doprowadziła do zakwestionowania muralu jako „gorszącego” i wymusiła jego przekształcenie. W wyniku tej ingerencji postać została symbolicznie „ubrana” w narciarski kostium. Obecny wizerunek „Narciarki” jest więc efektem cenzury i jednocześnie ironiczną odpowiedzią na zarzuty obyczajowe. Zmiana ta nie wygasiła zainteresowania pracą — przeciwnie, mural stał się szeroko komentowany zarówno w mediach społecznościowych, jak i w bezpośrednim odbiorze w przestrzeni miejskiej. Historia jego przemiany stała się kluczowym elementem znaczeniowym realizacji.
Autorska refleksja
Obie odsłony muralu odczytuję jako spójny feministyczny manifest. Pierwotna wersja nie była obsceniczna, szczególnie w zestawieniu z powszechną obecnością seksualizowanych kobiecych ciał w reklamie. Kontrowersja ujawniła raczej brak społecznej zgody na przedstawienie seksualności w sposób emancypujący i wymykający się binarnym kategoriom: ani skromna, ani uprzedmiotowiona. Zastosowana cenzura stała się niezamierzonym performansem. „Ugrzecznienie” postaci nie tylko nie zneutralizowało przekazu, lecz nadało mu nowy, polityczny wymiar, ujawniając mechanizmy kontroli obecne nawet w przestrzeniach deklarujących wolność artystyczną. Uciszona została nie tylko artystka, ale także reprezentowane przez nią grupy społeczne, którym wciąż odmawia się prawa do widoczności i samoreprezentacji. Nakaz „okrycia” ciała odsłania granice akceptacji i pokazuje, jak selektywnie rozumiana jest wolność ekspresji w przestrzeni publicznej.
Statement
Narciarka” Anny Fatalnej to mural zrealizowany w 2025 roku pod wiaduktem kolejowym na krakowskich Grzegórzkach, którego obecna forma jest wynikiem instytucjonalnej cenzury. Historia przemiany pracy — od wizerunku striptizerki do „ubranej” postaci — ujawnia mechanizmy kontroli kobiecego ciała i ograniczenia wolności artystycznej w oficjalnie udostępnianych przestrzeniach street artu. Dokumentacja pracy pozwala przywrócić sens pierwotnej koncepcji i zrozumieć mural jako proces, a nie jednorazowy obiekt.
