Autor/ka
dokumentacji
Roksana Konieczna
Opis
„Totemy” to instalacja rzeźbiarska autorstwa Alicji Białej i Iwo Borkowicza, odsłonięta w 2019 roku w przestrzeni publicznej Poznania. Praca składa się z sześciu wolnostojących słupów o zróżnicowanej wysokości, proporcjach i detalach konstrukcyjnych, ustawionych w nieregularnym układzie. Obiekty wykonano z naturalnego drewna, uzupełnionego elementami metalowymi i lustrzanymi, które reagują na światło oraz ruch przechodniów. Każdy z totemów odnosi się do innego problemu środowiskowego: wycinki lasów, produkcji żywności i zużycia wody, zanieczyszczenia plastikiem, smogu, nadmiernej eksploatacji łowisk oraz wymierania gatunków. Dane te zostały przetworzone na język formy rzeźbiarskiej — kolory, rytmy i proporcje elementów odpowiadają statystykom pochodzącym z raportów naukowych i instytucjonalnych. Na powierzchni rzeźb umieszczono kody QR, które prowadzą do źródeł danych i badań, stanowiących podstawę wizualnych rozwiązań. Instalacja łączy estetykę z komunikacją naukową i funkcją edukacyjną. Funkcjonuje w intensywnie użytkowanej przestrzeni przejściowej, w sąsiedztwie biur, hoteli i instytucji kultury, gdzie kontakt z dziełem jest często przypadkowy i fragmentaryczny. Odbiór pracy zależy od gotowości odbiorcy do zatrzymania się i wejścia w interakcję z obiektem oraz jego informacyjną warstwą.
Autorska refleksja
Przestrzeń przy ul. Roosevelta 22 funkcjonuje jako typowe niemiejsce — neutralna strefa przejścia, podporządkowana rytmowi codziennego przemieszczania się. Umieszczenie w niej „Totemów” sprawia, że sztuka wchodzi w bezpośredni kontakt z rutyną miasta, nie wymagając specjalnego przygotowania ani intencjonalnej wizyty. Rzeźby działają jak wizualne przekaźniki pomiędzy mikroskalą codziennego doświadczenia a globalnymi problemami środowiskowymi. Dane statystyczne, które zwykle pozostają abstrakcyjne, zostają tu przetłumaczone na formę materialną i przestrzenną. Dzięki temu kwestie ekologiczne stają się widzialne i osadzone w konkretnym miejscu. Totemy nie narzucają jednej interpretacji. Ich obecność można zignorować, potraktować jako element estetyczny lub odczytać jako impuls do refleksji i dalszego poszukiwania wiedzy. W tym sensie instalacja wykorzystuje charakter niemiejsca — jego otwartość i brak jednoznacznej tożsamości — aby wprowadzić do codziennego ruchu miasta pytania o odpowiedzialność zbiorową i relację człowieka ze środowiskiem.
Statement
„Totemy” Alicji Białej i Iwo Borkowicza to instalacja zrealizowana w 2019 roku w przestrzeni przejściowej przy ul. Roosevelta w Poznaniu. Praca przekłada dane naukowe dotyczące kondycji środowiska na język formy rzeźbiarskiej, łącząc estetykę z edukacją ekologiczną. Umieszczona w niemiejscu, funkcjonuje jako punkt refleksji napotykany w rytmie codziennego przemieszczania się.
