Wróć do ciał pamięci
Projekt WIATRACZNA, osadzony w gęstej tkance społecznej Ronda Wiatraczna w Warszawie, jest pogłębioną refleksją nad ruchem jako nośnikiem niewypowiedzianych historii ciał wykluczonych i naznaczonych samotnością. Z tłumu wyławiane są powtarzalne, nieświadome sekwencje, które manifestują osobistą, wewnętrzną choreografię, od której ciało nie może się uwolnić. Motoryka zdradza skumulowaną traumę, a mimowolne gesty, brak koordynacji czy trudności z prostymi czynnościami stają się przymusowymi rytuałami dnia codziennego w skali mikro. Rondo Wiatraczna, jako dynamiczny węzeł relacji i miejsce o silnej pamięci, staje się sceną dla tej cichej, społecznie nieakceptowanej ekspresji. Projekt jest eksploracją ruchu autentycznie ludzkiego, często nieporadnego i niezharmonizowanego. Esej choreograficzny zaprasza do analizy tego, w jaki sposób przestrzeń publiczna koduje i ujawnia prywatne historie.
Proces pracy był dla mnie bardzo intensywny, począwszy od samego tematu aż po jego realizację. Przez długi czas zastanawiałam się, w jaki sposób mogę ucieleśnić ciężar skumulowanych napięć w ciele, traum, które nie mają kanału, przez który można by je było uwolnić. Dużo myślałam również o samotności oraz o momencie konfrontacji — chwili, w której osoby o specyficznej motoryce spotykają się ze spojrzeniem innych. Zastanawiałam się nad tym, jak takie spotkanie dodatkowo potęguje ciężar w ciele, często podwajając go i popychając w stronę poczucia winy, wstydu oraz głęboko zakorzenionego braku przynależności. Sam proces przekładania wewnętrznych dialogów, które prowadziłam ze sobą, na pracę ruchową oraz zapis wideo był dla mnie szczególnie fascynujący, ponieważ działałam w formule site specific — nagrywając materiał ruchowy nocą, przy Rondzie Wiatraczna. Dzięki temu doświadczeniu miałam możliwość odczucia w ciele pewnego rodzaju samotności tego procesu, co pogłębiło empatię, którą czuję wobec osób realnie doświadczających wykluczenia i izolacji — osób, które poruszają się po świecie bez swojego miejsca, zarówno w ciele, jak i na mapie. Myślę o tych osobach jako o takich, które być może swobodniej poruszają się nocą, gdy są mniej widoczne dla oceniających spojrzeń społeczeństwa, bez poczucia, że w oczach innych zapala się czerwona lampka w momencie, gdy widzą ciała wykraczające poza normatywną motorykę i akceptowany sposób funkcjonowania w przestrzeni publicznej. To doświadczenie było dla mnie bardzo wartościowe i znaczące. Cieszę się, że mogłam stworzyć pracę artystyczną właśnie w tym miejscu, opierając się na eksploracji tematu CIAŁA PAMIĘCI. Jest to dla mnie silna inspiracja i ważny krok — czuję, że pozwala mi to na głębsze zakorzenienie się w miejscu, w którym żyję, oraz na dalsze osadzanie mojej praktyki choreograficznej w przestrzeni społecznej.
Natalia Lis jest polską artystką znaną ze swojej interdyscyplinarnej twórczości, łączącej taniec, choreografię, performans, film i instalacje audiowizualne. Tworzyła i występowała w wielu krajach. Ma doświadczenie jako aktorka i tancerka w Teatro Real National Opera of Spain (2019) oraz Teatro Pradillo w Madrycie (2019-2020). W Portugalii współpracowała z Companhia Olga Roriz (2020-2022), Companhia Lavrar o Mar (2021) oraz pracowała jako choreografka w Teatro da Targala (2023). Wraz z artystką Susaną Vilar otrzymała wsparcie od Câmara Municipal de Aveiro na stworzenie spektaklu taneczno-teatralnego „Lingua”, który miał swoją premierę w Teatro Aveirense (2022) i był prezentowany na festiwalu The Blackbox Festival w Bułgarii. Współpracowała również jako performerka z reżyserami filmowymi, takimi jak Jota Aronak („EXPULSIVE”), Mikaela Guariniello („To a broken image”) i Horacio Alcalá („Finlandia”). Ma doświadczenie w nauczaniu tańca, choreografii i praktyk audiowizualnych, prowadząc warsztaty w instytucjach takich jak FOR: Dance Program w Companhia Olga Roriz, CACO: Teatro da Targala, a także opracowując własną metodę ruchu, CORPO VIBRANTE, w różnych studiach tańca w całej Europie.
Jako filmowiec została dwukrotnie wybrana do udziału w seminarium filmowym UnionDocs i Doclisboa (2022, 2023) oraz uczestniczyła w Dear Doc w Docskingdom w Portugalii (2023). Jej film krótkometrażowy „Lilith” został zaprezentowany na festiwalu Zêzere Cinedança w Portugalii (2023) oraz IMARP w Brazylii (2023). Otrzymała wsparcie od Teatru Rozbark na realizację filmu performatywnego „MUGWORT” (2024) w ramach programu Przestrzenie Sztuki organizowanego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca w Polsce. Jej film THALAMUS został zaprezentowany na Bucharest International Dance Film Festiwal (2025). Była artystką rezydentką w Colos School, projekcie Narodowego Planu Sztuki Portugalii (2022), oraz stypendystką programu Culture Moves Europe (2024). Jej obecna twórczość obejmuje instalacje audiowizualne, takie jak projekt „TRÉMULA”, który tworzy w ramach duetu artystycznego SAMAMBAIA wraz z Pavelem Tavaresem. Projekt ten otrzymał wsparcie od CACO (2022), Cultivamos Cultura (2022), Camara Municipal of Odemira w Portugalii (2023) oraz eksperymentalną rezydencję artystyczną w Teatrze Powszechnym w Warszawie (2024), przyznaną przez Strefę Wolnosłowa i Migrart. Obecnie pracuje głównie jako niezależna artystka multidyscyplinarna. Jej twórczość stanowi połączenie wszystkich elementów, które ukształtowały ją na przestrzeni lat: tańca, praktyki audiowizualnej, malarstwa, literatury i tworzenia muzyki eksperymentalnej. Języki, którymi się posługuje: polski, angielski, hiszpański, portugalski.
Moja praktyka artystyczna opiera się na podejściu interdyscyplinarnym, łączącym taniec, choreografię, performans, film i instalacje audiowizualne w celu zbadania punktów styku tych narzędzi i wyjątkowych możliwości, jakie one stwarzają. U podstaw mojej twórczości leży głębokie zanurzenie się w świecie snów i mitologii, poszukiwanie zrozumienia kształtu moich korzeni. Interesuje mnie badanie zbiorowej nieświadomości poprzez multidyscyplinarne narracje. Moim celem jest rozpuszczanie granic między dyscyplinami, tworząc wielozmysłowe doświadczenia, które zachęcają do refleksji, angażują ciało i pobudzają kreatywność.